EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Het is een therapievorm die werd ontwikkeld voor de verwerking van schokkende ervaringen, en die intussen wereldwijd tot de best onderzochte behandelingen voor posttraumatische stress behoort.

Het idee erachter

Bij een gewone nare gebeurtenis verwerkt je brein die vanzelf. De herinnering verbleekt, ze krijgt een plaats in je verhaal, en ze verliest haar lading. Bij een overweldigende ervaring lukt dat soms niet. De herinnering blijft opgeslagen alsof ze nog gaande is: met beeld, geluid, lichamelijke spanning en emotie erbij. Daardoor kan een geur, een toon in iemands stem of een bepaalde plek je zomaar terugkatapulteren.

EMDR probeert die vastgelopen verwerking opnieuw op gang te trekken.

Wat er in een sessie gebeurt

Je therapeut vraagt je aan de herinnering te denken — aan het meest beladen beeld ervan — terwijl je tegelijk iets doet wat je aandacht deels opeist. Meestal volg je met je ogen de hand van de therapeut die heen en weer beweegt. Het kan ook met geluiden links en rechts, of met zachte tikjes op je handen of knieën.

Dat gebeurt in korte reeksen van dertig seconden tot een minuut. Na elke reeks stopt de therapeut en vraagt: wat merk je nu op? Je hoeft niets te presteren en niets goed te doen. Je zegt gewoon wat er opkomt: een beeld, een gedachte, een gevoel in je buik, soms niets. Daarna gaat het opnieuw verder, telkens vanaf waar je nu bent.

Hoe het voelt

Eerlijk: de eerste minuten voelen vaak wat onwennig. Het is een ongewone manier van werken en veel mensen denken “dit gaat bij mij niet lukken.”

Daarna wisselt het sterk. Sommigen voelen de spanning golfsgewijs oplopen en weer zakken. Anderen worden emotioneel, moeten huilen of voelen woede die er al jaren zat. Weer anderen merken vooral lichamelijke dingen: warmte, trillen, een zucht die vanzelf komt. En bij sommigen gebeurt er tijdens de sessie ogenschijnlijk weinig, maar merken ze in de dagen erna dat de herinnering minder scherp is geworden.

Wat bijna iedereen terugkoppelt: de herinnering verdwijnt niet, maar ze wordt kleiner. Ze wordt iets wat je hebt meegemaakt, in plaats van iets waar je nog middenin zit.

Na de sessie

Het is normaal dat het na een sessie nog even doorwerkt: levendigere dromen, wat vermoeidheid, of gedachten die blijven komen. Dat is meestal een teken dat de verwerking bezig is en het zakt doorgaans binnen enkele dagen. Je therapeut bespreekt vooraf met je wat je kan doen om jezelf tussendoor te verankeren.

Voor wie het geschikt is

EMDR is sterk bij afgebakende, schokkende gebeurtenissen: een ongeval, een agressie, een bevalling die traumatisch verliep, een plots verlies. Het wordt ook ingezet bij herhaald of langdurig trauma, maar dan verloopt het trager en met meer voorbereiding — eerst stabiliteit, dan pas verwerking. Zit je in een acute crisis, dan is dat meestal niet het juiste moment.

Bij House of Recovery bekijken we altijd eerst samen of EMDR de juiste stap is, of we beter beginnen bij lichaamsgerichte traumatherapie. Meer lezen over onze aanpak kan op onze pagina over EMDR in Sint-Niklaas.